۲۲ تیرماه، روز ملی فناوری اطلاعات، فرصتی برای پاسداشت تلاش متخصصانی است که با توسعه زیرساخت‌های دیجیتال، نقش مهمی در ارتقای کیفیت خدمات، به‌ویژه در حوزه سلامت، ایفا می‌کنند. به همین مناسبت، گفت‌وگویی با احسان ابراهیم‌نیای شیرازی، مسئول واحد فناوری اطلاعات مرکز آموزشی درمانی ابن‌سینا شیراز، انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

لطفا خودتان را معرفی کنید.

احسان ابراهیم‌نیای شیرازی، کارشناس مهندسی نرم‌افزار هستم. فعالیت حرفه‌ای خود را از سال ۱۳۸۵ به‌عنوان مسئول فناوری اطلاعات در اورژانس ۱۱۵ فارس آغاز کردم. در ادامه، در داروخانه‌های آموزشی دانشکده داروسازی، درمانگاه مطهری و حوزه ریاست دانشگاه علوم پزشکی شیراز خدمت کردم و از شهریورماه ۱۴۰۴ تاکنون نیز مسئولیت واحد فناوری اطلاعات مرکز آموزشی درمانی ابن‌سینا شیراز را بر عهده دارم.

لطفا درباره نقش و اهمیت واحد فناوری اطلاعات در بیمارستان ابن‌سینا توضیح دهید.

با توجه به پیشرفت‌های چشمگیر حوزه فناوری اطلاعات، امروزه ارائه هیچ‌یک از خدمات بیمارستانی بدون بهره‌گیری از این فناوری امکان‌پذیر نبوده و مرکز آموزشی درمانی ابن‌سینا نیز از این قاعده مستثنی نیست. از ثبت اطلاعات اولیه بیمار در بخش تریاژ و پذیرش گرفته تا فرآیند بستری، ثبت نسخه، مدیریت درخواست‌های دارویی و تجهیزات پزشکی و بسیاری از خدمات دیگر، همگی بر بستر سامانه‌های فناوری اطلاعات انجام می‌شود. به‌جرات می‌توان گفت فعالیت یک بیمارستان بدون فناوری اطلاعات در شرایط امروز امکان‌پذیر نیست.

توسعه سامانه‌های الکترونیکی چه تاثیری بر کیفیت خدمات درمانی و رضایت بیماران داشته است؟

توسعه سامانه‌های الکترونیکی موجب کاهش زمان جابه‌جایی مدارک، حذف بخش قابل توجهی از بروکراسی‌های اداری، تسهیل فرآیند تایید بیمه‌های پایه و تکمیلی، دسترسی سریع به تصاویر پزشکی و سوابق درمانی بیماران و همچنین ارائه خدماتی مانند نوبت‌دهی الکترونیکی شده است. این سامانه‌ها علاوه بر کاهش خطاهای انسانی در فرآیند درمان، مانند اشتباهات ناشی از ناخوانا بودن نسخه‌ها، مدت زمان انتظار بیماران را نیز کاهش داده و در بسیاری از موارد، نیاز به مراجعه حضوری به مراکز درمانی را برطرف کرده‌اند.

مهم‌ترین پروژه‌ها یا دستاوردهای واحد فناوری اطلاعات در سال گذشته چه بوده است؟

در سال گذشته، تمرکز اصلی واحد فناوری اطلاعات بر بهینه‌سازی زیرساخت شبکه داخلی بیمارستان، ارتقای رایانه‌های موجود با هدف افزایش سرعت ارائه خدمات و کاهش اتلاف وقت کارکنان و مراجعان، راه‌اندازی کیوسک پرداخت قبوض و تهیه نقشه مرکز تلفن (سانترال) بیمارستان بود. اجرای این پروژه‌ها با اعتباری نزدیک به ۵۳۰ میلیون تومان و با حمایت و پیگیری مدیریت بیمارستان و همکاری صمیمانه مدیر فناوری اطلاعات دانشگاه علوم پزشکی شیراز به ثمر رسید.

امنیت اطلاعات بیماران تا چه اندازه برای واحد فناوری اطلاعات اهمیت دارد و چه اقداماتی در این زمینه انجام می‌شود؟

حفظ امنیت اطلاعات بیماران، شامل اطلاعات درمانی، مالی و سوابق پزشکی، از مهم‌ترین اولویت‌های واحد فناوری اطلاعات است. در همین راستا، از سامانه اطلاعات بیمارستانی (HIS) روزانه در سه نوبت نسخه پشتیبان از تغییرات و یک روز در میان نسخه پشتیبان کامل تهیه می‌شود. همچنین از اطلاعات حوزه مدارک پزشکی نیز به‌صورت مستمر نسخه پشتیبان بر روی منابع ذخیره‌سازی مستقل از سرور تهیه می‌شود تا از امنیت و پایداری اطلاعات اطمینان حاصل شود.

هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین چه نقشی در آینده بیمارستان‌ها خواهند داشت؟

هوش مصنوعی در کنار دانش و نظارت پزشکان می‌تواند نقش مؤثری در افزایش سرعت و دقت تشخیص و درمان ایفا کند. این فناوری به‌ویژه در تحلیل داده‌ها و تفسیر تصاویر پزشکی  توانایی بالایی دارد و می‌تواند زمینه تشخیص زودهنگام بیماری‌ها و بهبود کیفیت خدمات درمانی را فراهم کند. بدون تردید، نقش هوش مصنوعی در آینده نظام سلامت روزبه‌روز پررنگ‌تر خواهد شد.

بزرگ‌ترین چالش‌های واحد فناوری اطلاعات در یک مرکز درمانی چیست؟

مهم‌ترین چالش این حوزه، تامین اعتبارات و بودجه مورد نیاز برای توسعه و نگهداری زیرساخت‌های فناوری اطلاعات است. در بسیاری از موارد، اهمیت این حوزه برای مدیران زمانی ملموس می‌شود که اختلال یا مشکلی در ارائه خدمات ایجاد شود. البته خوشبختانه در سال‌های اخیر نگاه مدیران به جایگاه فناوری اطلاعات مثبت‌تر شده است.

در پایان، اگر پیامی به مناسبت روز ملی فناوری اطلاعات برای همکاران و فعالان این حوزه دارید، بفرمایید.

روز ملی فناوری اطلاعات، فرصتی برای قدردانی از تلاش‌های متخصصانی است که با دانش، تخصص و پشتکار خود، نقش مهمی در توسعه خدمات دیجیتال و ارتقای کیفیت خدمت‌رسانی ایفا می‌کنند. امیدوارم با همدلی، نوآوری و بهره‌گیری هرچه بیشتر از ظرفیت‌های فناوری، شاهد ارتقای جایگاه فناوری اطلاعات در نظام سلامت کشور باشیم. این روز را به همه کارشناسان پرتلاش حوزه فناوری اطلاعات تبریک عرض می‌کنم و برای آنان آرزوی سلامتی، موفقیت و دستیابی به جایگاه شایسته این حوزه در نظام سلامت دارم.

پایان