به مناسبت روز روانشناس، پای گفت‌وگویی صمیمی با یکی از روانشناسان با تجربه بیمارستان ابن‌سینای شیراز نشسته‌ایم. «احلام مرفاوی» که ۱۷ سال سابقه کار بالینی در حوزه روانشناسی دارد، از معنای روانشناس بودن، چالش‌های کار در بیمارستان اعصاب و روان، لحظه‌های نجات‌بخش، فرسودگی شغلی و آرزوهایش برای آینده می‌گوید.

سوال

به مناسبت روز روانشناس، ضمن تبریک به شما و همه همکارانتان، می‌خواهم بدانم معنی روانشناس بودن برای شما که هر روز در بیمارستان ابن‌سینا با طیف گسترده‌ای از بیماران سر و کار دارید، چیست؟

پاسخ

برای من، روانشناس بودن یعنی هر روز صبح وقتی وارد بیمارستان می‌شوم، به خودم یادآوری کنم که اینجا هستم تا گوش شنوایی برای درددل بیماران باشم و مرهمی بر زخم‌هایشان. روانشناس بودن برای من سه معنی حس خوب دادن به بیماران از راه همدلی با آنهاست.

سؤال

بیمارستان ابن‌سینا به عنوان یک بیمارستان مرجع در جنوب کشور، پذیرای بیماران با مشکلات متعدد جسمی و روانی است. چالش خاص روانشناس بالینی در چنین محیطی نسبت به یک مطب خصوصی چیست؟

پاسخ

صحبت کردن و دیدن بیماران در محیط بیمارستان اعصاب و روان بسیار متفاوت از مطب خصوصی است.

بسیاری از بیماران اینجا بینش لازم نسبت به بیماری خود را ندارند. ما هر روز برای ماندن و ادامه درمان آنها با چالش‌های زیادی روبه‌رو می‌شویم و باید ترفندها و صحبت‌های مناسبی به کار ببریم تا بتوانیم آنها را آرام کنیم.

سؤال

آیا به خاطر دارید کدام یک از مداخلات روانشناختی شما در این بیمارستان، جان یک بیمار را به طور مستقیم نجات داد؟

پاسخ

بله، موارد زیادی بوده است. بیمارانی با افکار خودکشی شدید مراجعه کرده‌اند و با مداخلات روانشناختی انجام‌شده، توانسته‌ایم امید به زندگی را در وجودشان زنده کنیم. این برای ما بزرگ‌ترین دستاورد کاری است.

سؤال

با توجه به فشار کاری بالا در بیمارستان‌های دولتی، شما چطور از خودتان در برابر فرسودگی شغلی محافظت می‌کنید؟

پاسخ

من در این سال‌ها یاد گرفته‌ام مسائل کاری را از مسائل شخصی و خانوادگی جدا کنم و فشارهای کاری را با خود به خانه نبرم. این کاری است که بسیاری از همکاران در ابتدای کار ناگزیر انجام می‌دهند.

همچنین حتماً برای خود یک تفریح یا سرگرمی دارم که بتواند حالم را خوب کند و انرژی ازدست‌رفته را جبران نماید.

سؤال

اگر بخواهید یک پیام کوتاه به همکارانتان در بیمارستان ابن‌سینا و تمام روانشناسان بالینی ایران در روز روانشناس بدهید، چه می‌گویید؟

پاسخ

بنده به عنوان فردی کوچک از جامعه بزرگ روانشناسی و با ۱۷ سال سابقه کار بالینی، به همکارانم می‌گویم:

بیماران اعصاب و روان، قشر بسیار مظلومی در میان بیماران هستند. به دلیل شدت مشکلاتشان، حتی گاهی از طرف خانواده خود نیز مورد بی‌توجهی قرار می‌گیرند و چشم امیدشان شاید به من و شما باشد.

پس صبورانه در کنارشان باشیم. همان‌طور که بارها خود دیده‌ام، اثرات و نتیجه این صبوری و مداخلات در زندگی خودمان نیز نمایان خواهد شد.

سؤال

چه آرزویی برای آینده خدمات روانشناسی در بیمارستانی مثل ابن‌سینا دارید؟

پاسخ

همیشه دوست داشتم بیمارستان اعصاب و روان فضای مناسبی برای بیماران داشته باشد. همچنین محیط مناسبی از نظر فضا برای روان‌درمانی‌های فردی و گروهی برای روانشناسان وجود داشته باشد.

آرزوی دیگرم این است که دغدغه پرسنل روانشناسی درباره کمبود نیروی انسانی برطرف شود تا بتوانند برای جلوگیری از فرسودگی شغلی، با خیال راحت از مرخصی خود استفاده کنند و انرژی لازم را برای کار در محیط بیمارستان داشته باشند.

سؤال

اگر یک بیمار که پس از جلسات درمانی شما حالش خوب شده، امروز یک شاخه گل برایتان آورده باشد، چه حسی به شما دست می‌دهد و چه جمله‌ای به او می‌گویید؟

پاسخ

به نظر من زیباترین لحظه زندگی یک روانشناس، دیدن حال خوب بیمار و مراجعه کننده است.

بارها شده بیمار یا مراجعی که حالش بهبود یافته با گل یا هدیه به من مراجعه کرده، اما من گفته‌ام: حال خوبِ شما بهترین هدیه است. از دیدن حال خوب او یا خوشحالی خانواده‌اش، انرژی مضاعف می‌گیرم.