رئیس بیمارستان روانپزشکی ابن‌سینا شیراز با هشدار درباره روان‌پریشی پس از زایمان به‌عنوان یک اورژانس روانپزشکی جدی، گفت: این اختلال نادر اما بسیار خطرناک با علائمی مانند توهم، هذیان و بی‌خوابی کامل همراه است و هر دقیقه تاخیر در درمان آن می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری داشته باشد.

روان‌پریشی پس از زایمان؛ نادر اما بسیار خطرناک

به گزارش روابط عمومی بیمارستان ابن‌سینا شیراز، دکتر «ابراهیم مقیمی»، متخصص روانپزشکی و رئیس بیمارستان، به یک موضوع حیاتی اما نادر در روانپزشکی مادران یعنی روان‌پریشی پس از زایمان پرداخت و نسبت به عواقب تاخیر در تشخیص و درمان آن هشدار داد، و اظهار کرد: روان‌پریشی پس از زایمان، نادرترین اما جدی‌ترین اختلال روانی دوران پس از زایمان است. این اختلال با شیوع ۱ تا ۲ مورد در هر ۱۰۰۰ زایمان رخ می‌دهد، اما به دلیل شدت علائم و خطرات بالقوه برای مادر و نوزاد، یک اورژانس روانپزشکی واقعی محسوب می‌شود که نیازمند مداخله فوری و بستری تخصصی است.

علائم هشداردهنده را جدی بگیرید

وی با تشریح علائم هشداردهنده این وضعیت، افزود: روان‌پریشی پس از زایمان معمولا در دو هفته اول پس از زایمان بروز می‌کند و علائم آن شامل توهمات شنوایی یا بینایی (مثلا شنیدن صداهایی که دیگران نمی‌شنوند)، هذیان‌ها (باورهای غیرواقعی مانند این که نوزاد شیطان است یا مادر قرار است به او آسیب برساند)، بی‌خوابی کامل که با خستگی شدید نیز برطرف نمی‌شود، رفتارهای عجیب و غیرقابل‌پیش‌بینی، و نوسانات خلقی بسیار شدید است.

تفاوت روان‌پریشی با افسردگی و وسواس پس از زایمان

رئیس بیمارستان ابن‌سینا با تاکید بر تمایز این اختلال از افسردگی و وسواس پس از زایمان، خاطرنشان کرد: در افسردگی و وسواس، مادر کاملا به واقعیت آگاه است و می‌داند که افکارش غیرمنطقی هستند. اما در روان‌پریشی، مادر هذیان‌ها و توهمات خود را کاملا واقعی می‌پندارد و این دقیقا همان چیزی است که وضعیت را بسیار خطرناک می‌کند، زیرا ممکن است بر اساس این باورهای غیرواقعی دست به اقداماتی بزند که به خودش یا نوزادش آسیب برساند.

چه مادرانی بیشتر در معرض خطر هستند؟

دکتر مقیمی با اشاره به عوامل خطر این اختلال، گفت: سابقه اختلال دوقطبی یا روان‌پریشی در مادر، سابقه روان‌پریشی پس از زایمان در بارداری‌های قبلی، سابقه خانوادگی اختلالات روانی شدید و زایمان اول، از جمله مهم‌ترین عوامل خطر برای بروز روان‌پریشی پس از زایمان محسوب می‌شوند. مادرانی که این عوامل خطر را دارند، باید پیش از زایمان تحت نظر روانپزشک قرار گیرند.

بستری فوری، شرط اصلی درمان موفق

وی در ادامه بر ضرورت بستری فوری تاکید کرد و گفت: درمان روان‌پریشی پس از زایمان نیازمند بستری در یک مرکز تخصصی روانپزشکی است. بیمارستان ابن‌سینا با بهره‌مندی از تیم مجرب روانپزشکی و امکانات کامل بستری، آماده ارائه خدمات اورژانسی به این مادران است. درمان شامل دارودرمانی با آنتی‌سایکوتیک‌ها و تثبیت‌کننده‌های خلقی و همچنین روان‌درمانی حمایتی است و در اکثر موارد، مادران با درمان به‌موقع به بهبودی کامل می‌رسند.

نقش حیاتی خانواده در تشخیص زودهنگام

این متخصص روانپزشکی با تاکید بر نقش حیاتی خانواده در تشخیص زودهنگام، تصریح کرد: خانواده‌ها و به‌ویژه همسران، اولین خط دفاعی در تشخیص روان‌پریشی پس از زایمان هستند. اگر مادری پس از زایمان دچار بی‌خوابی کامل، رفتارهای عجیب، یا حرف‌های غیرمنطقی و غیرقابل‌باور شد، هرگز نباید آن را به "خستگی مادر جدید" یا "هورمون‌ها" نسبت دهند. بلکه باید فورا او را به نزدیک‌ترین مرکز روانپزشکی اورژانسی ببرند. هر دقیقه تاخیر در این شرایط، می‌تواند حیاتی باشد.

ضرورت آگاهی کادر درمان از این اختلال

دکتر مقیمی در پایان با اشاره به اهمیت آگاهی‌بخشی در این حوزه، گفت: رسالت اصلی بیمارستان ابن‌سینا، صرفا ترویج شیردهی نیست؛ بلکه حفظ سلامت روان مادر به‌عنوان زیربنای اصلی شیردهی موفق است. از همه همکارانم در حوزه درمان، ماماها و پزشکان عمومی می‌خواهم که با این اختلال نادر اما جدی آشنا باشند و در صورت مشاهده علائم، بیمار را سریعا به ما ارجاع دهند.

پایان